Ημερομηνία:13-08-2009

Τα ΕΡΜΟΥΠΟΛΕΙΑ 2009, παρουσιάζουν την έκθεση ζωγραφικής «Ερωτογραφία» της Έλσας Χαραλάμπους


Αίθουσα Τέχνης Ερμούπολη
16-26 Αυγούστου 2009


Η έκθεση 24 έργων ζωγραφικής που αποτελούν τη συλλογή  «Ερωτογραφία», της Έλσας Χαραλάμπους, είναι δομημένη ως μία σπουδή πάνω σ’ ένα θέμα: την παράσταση της «γυναίκας – ανθού», της ιέρειας του αγοραίου έρωτα, της Αφροδίτης Πόρνης. Είκοσι τέσσερις μελέτες που ιχνηλατούν το ψυχισμό και αισθητοποιούν τον ερωτισμό της γυναικείας φύσης. Ως χώρο δράσης της εικαστικής αφήγησης ορίζεται ο οίκος ανοχής, ενώ ως αφηγηματικός χρόνος επιλέγεται μία εποχή νοσταλγική, ρομαντισμού, ρετρό.
   Οι  μορφοπλαστικές διατυπώσεις του δημιουργού εκπλήσσουν με το πρωτότυπο και ρηξικέλευθο χαρακτήρα τους και φανερώνουν το πλούσιο από θεωρητικής απόψεως και άρτιο από τεχνικής οπλοστάσιο της. Δεσπόζουσα μορφή σε κάθε σύνθεση μα γυναίκα
Γυναίκες σε στάσεις και κινήσεις αποφασιστικές, δυναμικές, χαλαρές, χαριτωμένες, προκλητικές. Γυμνά μέλη που αποδίδονται με πλαστικότητα και παραπέμπουν έτσι στο φυσικό κάλλος το οποίο γίνεται ρεαλιστικό μέσα από τις ατέλειες του.
   Η Καλλιτέχνης σκηνοθετεί το χώρο που είτε κενός (φόντο) είτε διεπόμενος από διακοσμητική ελευθερία μετατρέπεται σε μορφικό στοιχείο που επιβεβαιώνει τον γυναικείο αισθησιασμό. Με το χρωστήρα της αποτυπώνει χρώματα καθαρά, μεικτά, φωτεινά ενώ οι φωτοσκιάσεις της αποδεικνύουν αλληλουχίες και δεσμούς. Η γραμμή της άλλοτε κυματοειδής και άλλοτε καμπύλη και φιλήδονη μας δίνει εξαιρετικές περιγραφές καθώς και την πλαστικότητα των όγκων της επιμένει στην αδιαφάνεια του έργου, στην υλικότητα του.
   Διατηρώντας τη σαφήνεια και το σφρίγος της κλασικής ζωγραφικής η δημιουργός προχωρεί σε διερεύνηση του μορφικού της λεξιλογίου. Στοιχεία έξω-ζωγραφικά όπως πολυτελή υφάσματα (βελούδα, οργαντίνες), αραχνοΰφαντες δαντέλες, μεταξωτά μαντήλια, περίτεχνα κουμπιά, ιοστεφείς κόμες, βαρύτιμα κοσμήματα διαμορφώνουν έναν «νεοκλασικό» εικονικό κώδικα με πολλαπλές σημάνσεις  που ζωντανεύει, δραματοποιεί μια ολόκληρη εποχή με τις ηθικές, αισθητικές, κοινωνικές της ιεραρχήσεις.
   Η δημιουργός πλειοδοτεί στο στοιχείο της ψυχικής ευγένειας και ευαισθησίας των «κοριτσιών» της, όχι μόνο με τα ρετρό σύμβολα που υιοθετεί αλλά επαναλαμβανόμενα σχεδιαστικά μοτίβα σε απαλούς χρωματισμούς. Έτσι τα γυμνά σώματα δεν αναπαριστώνται ως μοντέλα αλλά ως μάρτυρες.
   Οι μορφές αυτές ως ιερόδουλες είναι υποταγμένες στο βλέμμα του θεατή.   Ταυτόχρονα όμως έχουν και μία εξουσία καθοριστικής σημασίας: αυτή του φύλου τους. Η καλλιτέχνης αναδεικνύει τη γυναίκα αρχέτυπο ανασυνθέτει σε μία ενιαία μορφή τη γυναίκα – μητέρα  και τη ιερόδουλη. Εμβαθύνει στο πρωτόγνωρο χαρακτήρα της γυναικείας σεξουαλικότητας που γεννά επιθυμία και δέος. Το ακαδημαϊκό γυμνό, εξάλλου του Μποτιτσέλι, και του Τιτσιάνο και τις οδαλίσκες του Ένγκρ μέχρι την παριζιάνα ιερόδουλη του Μανέ και του Γκωγκέν άλλοτε εξιδανικευμένο και άλλοτε ταπεινά επεξεργάζεται σεξουαλικές αμφισημίες.
  Έτσι η έκθεση αυτή επιδιώκει έναν ακόμη στόχο: Να αναπτυχθεί ένας διάλογος ανάμεσα στα πρόσωπα των έργων αλλά και με τον θεατή καθώς δομείται ως αντίθεση ως προσπάθεια εμπλοκής της σε καταστολή των αναστολών ηθικών, αισθητικών, κοινωνικών. «Γιατί, όπως ισχυρίζεται η τεχνοκριτικός Ζακλίν Ρόουζ η σκηνή μιας σωματικής εικόνας καταδεικνύει την πολυπλοκότητα ενός ουσιαστικά οπτικού χώρου και μπορεί έτσι να χρησιμοποιηθεί ως πρωτότυπο για να κλονίσει τις βεβαιότητες μας». «Κάθε φορά» υπογραμμίζει «δίνεται έμφαση στα προβλήματα δράσης. Η σεξουαλικότητα όμως, βρίσκεται λιγότερο στο περιεχόμενο του θεάματος και περισσότερο στην υποκειμενικότητα του θεατή».
   Η Έλσα Χαραλάμπους επαναφέρει στο προσκήνιο την ΟΜΟΡΦΙΑ. Δεν μαγεύει με την υπερβολή αλλά με την αρμονική της σύνθεση το αυθεντικό της ύφος, την τολμηρή τεχνική της, τις εσωτερικές της αξίες. Το καλλιτεχνικό της αποτύπωμα είναι ελπιδοφόρο, ανανεωτικό ξαφνιάζει, γοητεύει, εμψυχώνει, συγκινεί….

Και ας καταλήξουμε με τα λόγια του Ντέηβιντ Χίουμ:
«Η ομορφιά δεν είναι ποιότητα σ’ αυτά καθαυτά τα πράγματα υπάρχει απλώς μέσα στο πνεύμα που τα θεωρεί».

Μαρία Λάμπρου – Ηλίας Σκόπας